W domu szkieletowym poszycie ścian to znacznie więcej niż samo „zamknięcie” konstrukcji. Ta sama płyta potrafi usztywnić szkielet, dać podłoże pod kolejne warstwy elewacji, osłaniać budowę w trakcie prac i realnie zmieniać właściwości całej przegrody. Wszystko zależy od tego, jaką funkcję przypiszemy jej w projekcie.
Do dyspozycji mamy płyty OSB, konstrukcyjne płyty wiórowe P5, płyty cementowo-włóknowe i fibrocementowe, a także specjalistyczne płyty gipsowe z welonem z włókna szklanego, takie jak BoardeX.
Po co wykonuje się poszycie domu szkieletowego?
Drewniany lub stalowy szkielet to dopiero rusztowanie ściany, a nie gotowa przegroda. Żeby nią się stała, trzeba dołożyć kolejne warstwy: odpowiadające za izolacyjność, ochronę przed warunkami zewnętrznymi, szczelność oraz przygotowanie powierzchni pod elewację i wykończenie wnętrza.
Poszycie bywa jedną z takich warstw.
Zależnie od projektu może ono:
- zamykać konstrukcję od strony zewnętrznej lub wewnętrznej,
- stanowić podłoże pod następne warstwy ściany,
- uczestniczyć w usztywnieniu konstrukcji,
- zabezpieczać izolację i elementy szkieletu,
- tworzyć powierzchnię umożliwiającą wykonanie systemu elewacyjnego,
- poprawiać określone właściwości przegrody, na przykład w zakresie reakcji na ogień.
Nie znaczy to jednak, że każda płyta przykręcona do szkieletu pełni wszystkie te role naraz.
Najważniejsze jest rozróżnienie płyty poszyciowej od płyty konstrukcyjnej, która usztywnia ścianę. Jeśli materiał ma przenosić obciążenia i współpracować ze szkieletem konstrukcyjnym, musi to wynikać z projektu, parametrów płyty, sposobu mocowania oraz obliczeń konstrukcyjnych.
Płyta OSB jako poszycie domu szkieletowego
OSB to jeden z najbardziej rozpoznawalnych materiałów w konstrukcjach szkieletowych.
Dla płyt OSB/3 norma EN 300 przewiduje zastosowanie nośne w warunkach wilgotnych. Producenci wskazują je między innymi do ścian, dachów, podłóg oraz konstrukcji timber frame.
Sporą zaletą OSB jest to, że odpowiednio zaprojektowane poszycie może usztywniać konstrukcję. Materiał jest przy tym dobrze znany ekipom i obrabia się go zwykłymi narzędziami do drewna.
Trzeba przy tym oddzielić odporność na pracę w warunkach wilgotnych od możliwości zostawienia płyty bez zabezpieczenia na deszcz i inne czynniki atmosferyczne. Warunki stosowania konkretnej płyty zawsze sprawdzamy w dokumentacji producenta.
Liczy się też reakcja na ogień. Przykładowo konkretne produkty OSB/3 mają klasyfikacje z grupy D według EN 13501-1, podczas gdy specjalistyczne materiały mineralne potrafią osiągać klasę A1. Dokładną klasę trzeba jednak sprawdzać dla konkretnego wyrobu, a nie przypisywać jej całej kategorii płyt OSB.
Konstrukcyjna płyta wiórowa P5
W części rozwiązań alternatywą są konstrukcyjne płyty wiórowe typu P5.
Według EN 312 płyty P5 to płyty nośne do stosowania w warunkach suchych i wilgotnych. Producenci wskazują dla nich między innymi zastosowania w konstrukcjach, przegrodach oraz poszyciu konstrukcyjnym dachów.
Dla wykonawcy ich atutem bywa łatwa obróbka tradycyjnymi narzędziami do drewna i wysoka sztywność.
Podobnie jak przy OSB, „do warunków wilgotnych” nie oznacza jednak zgody na nieograniczoną ekspozycję gotowego poszycia na pogodę.
Planujesz projekt z użyciem naszych materiałów? Porozmawiajmy o współpracy
Azzura Group dostarcza sprawdzone materiały budowlane — od płyt cementowych i włóknocementowych, przez poliwęglany i płyty akrylowe, po opalane drewno i systemy wykończeniowe. Wspieramy architektów, wykonawców i dystrybutorów doborem rozwiązań, dokumentacją techniczną i próbkami. Napisz do nas — pomożemy dobrać materiał do Twojego projektu.
Płyty cementowo-włóknowe i fibrocementowe
Osobną grupę stanowią płyty z cementu ze zbrojeniem włóknistym. Kluczowy jest tu ich mineralny charakter. Zależnie od produktu potrafią zapewnić wysoką odporność na wilgoć, warunki atmosferyczne oraz bardzo dobrą reakcję na ogień.
Dlatego rozważa się je przede wszystkim tam, gdzie wymagania środowiskowe lub pożarowe są ostrzejsze niż w typowej, chronionej przegrodzie wewnętrznej.
Trzeba jednak wziąć pod uwagę sposób obróbki, masę płyty i wymagania dotyczące mocowania. Parametry potrafią mocno różnić się między poszczególnymi produktami.
Także tutaj sama nazwa „płyta cementowa” nie wystarcza, by przesądzić o funkcji konstrukcyjnej. Jeśli płyta ma usztywniać szkielet, musi to wynikać z jej dokumentacji oraz projektu budynku.
BoardeX – poszycie zewnętrzne szkieletu odporne na wilgoć
Jeszcze inne podejście to BoardeX. Od razu warto zaznaczyć, że nie jest to płyta cementowa. BoardeX to płyta gipsowa wzmacniana matą z włókna szklanego, sklasyfikowana jako GM-F H1 R według EN 15283-1+A1. Ma wzmocniony rdzeń oraz welony z włókna szklanego po obu stronach.
Materiał przeznaczono do poszycia zewnętrznego i może stanowić między innymi podłoże pod różne rodzaje okładzin elewacyjnych. Producent wskazuje także zastosowanie w strefach wilgotnych i podbitkach.
Dla domu szkieletowego liczą się tu przede wszystkim dwie cechy.
Pierwsza to odporność na wilgoć. BoardeX w klasyfikacji H1 ma deklarowaną całkowitą absorpcję wody na poziomie nie większym niż 5%. Druga to reakcja na ogień – płyta ma klasę A1 według EN 13501-1.
Dla projektanta i wykonawcy oznacza to zewnętrzne poszycie z materiału stworzonego do takiej pracy, przy jednoczesnym ograniczeniu udziału materiału palnego w tej warstwie przegrody.
BoardeX sprawdza się również w lekkich konstrukcjach stalowych LSF. Azzura Group pokazuje realizacje domów jednorodzinnych, w których płyty zastosowano jako zewnętrzne poszycie konstrukcji stalowej.
Nie znaczy to jednak, że BoardeX zamienimy z OSB w dowolnym projekcie. Jeśli płytę drewnopochodną przewidziano jako element usztywniający konstrukcję, zamianę na inny materiał trzeba sprawdzić projektowo.
Szukasz płyty, która poradzi sobie z ogniem i wilgocią? Poznaj BoardeX
Płyty cementowe BoardeX łączą wytrzymałość betonu z łatwością obróbki drewna. Sprawdzają się na elewacjach, ścianach, podłogach i w pomieszczeniach mokrych — są odporne na ogień, wilgoć i uszkodzenia mechaniczne. Dobierzemy typ i grubość pod Twój projekt.
Poszycie konstrukcyjne i poszycie ochronne to nie zawsze to samo
To jedna z ważniejszych kwestii przy wyborze materiału. Jeśli projektant przewidział płytę jako element usztywniający budynek, o jej przydatności nie decyduje wyłącznie odporność na wilgoć, ogień czy uszkodzenia mechaniczne.
Liczą się wtedy właściwości mechaniczne materiału, rozstaw słupków, grubość płyty, sposób rozmieszczenia arkuszy, rodzaj i rozstaw łączników, odległości mocowań od krawędzi oraz sposób przenoszenia sił na kolejne elementy konstrukcji.
Inaczej jest, gdy warstwa pełni głównie funkcję zewnętrznego poszycia ochronnego lub podłoża pod elewację. Wtedy na pierwszy plan wysuwają się odporność na wilgoć, niepalność, stabilność oraz zgodność z wybranym systemem elewacyjnym.
Czym więc poszyć dom szkieletowy?
Odpowiedź zależy od funkcji, jaką ma pełnić dana warstwa.
Płyty cementowo-włóknowe, fibrocementowe oraz specjalistyczne materiały przeznaczone do zastosowań zewnętrznych warto rozważyć tam, gdzie liczą się podwyższona odporność na wilgoć, warunki środowiskowe lub wymagania pożarowe.
Warto rozważyć zastosowanie płyty BoardeX. Jest to płyta gipsowa wzmacniana matą z włókna szklanego, przeznaczona między innymi na poszycia zewnętrzne, o klasie reakcji na ogień A1 i klasyfikacji H1 w zakresie absorpcji wody.
Najważniejsze jest jednak dopasowanie płyty do konkretnej funkcji, konstrukcji i układu ściany, a nie wybór materiału wyłącznie z powodu jego popularności.
Chcesz sprawdzić BoardeX przed wyborem poszycia?
Jeśli rozważasz BoardeX do domu szkieletowego, konstrukcji LSF lub innej lekkiej przegrody, możesz zamówić bezpłatną próbkę i ocenić materiał, zanim podejmiesz decyzję.
